Quy trình sản xuất nhựa tái chế từ rác thải nhựa

Có bao giờ bạn thắc mắc những chai nhựa, hộp nhựa hoặc rác thải nhựa sau khi thu gom sẽ tiếp tục được xử lý như thế nào? Nhiều loại nhựa sau sử dụng vẫn có thể tái chế qua các công đoạn như phân loại, làm sạch, nghiền nhỏ rồi nung chảy để tạo thành hạt nhựa tái sinh phục vụ cho sản xuất bao bì, ly nhựa hoặc nhiều sản phẩm công nghiệp khác. Cùng tìm hiểu quy trình sản xuất nhựa tái chế diễn ra như thế nào qua bài viết dưới đây.

Vì sao quy trình sản xuất nhựa tái chế được quan tâm nhiều hơn?

Lượng rác nhựa phát sinh từ những nhu cầu sinh hoạt trong cuộc sống vẫn đang tăng nhanh và không có dấu hiệu giảm trong vài năm gần đây. Nhiều sản phẩm chỉ dùng trong thời gian ngắn nhưng lại tồn tại rất lâu ngoài môi trường nếu không được thu gom và xử lý đúng cách.

Đây cũng là lý do các hoạt động thu gom và tái chế nhựa được quan tâm nhiều hơn. Thay vì vứt bỏ hoàn toàn, nhiều loại nhựa sau khi sử dụng vẫn có thể tiếp tục được xử lý để tạo thành hạt nhựa tái sinh phục vụ sản xuất.

Ngoài yếu tố môi trường, nguồn nguyên liệu này còn giúp nhiều doanh nghiệp tối ưu chi phí ở một số dòng sản phẩm phù hợp. Nhưng không phải loại nhựa nào cũng phù hợp để tái chế. Những loại nhựa mỏng, lẫn nhiều vật liệu hoặc dính quá nhiều thức ăn thường mất nhiều tiền bạc, công sức để xử lý hơn.

Các công đoạn trong quy trình sản xuất nhựa tái chế

Bước 1: Thu gom và tập kết rác thải nhựa

Rác nhựa sau sử dụng thường được thu gom từ nhiều nguồn khác nhau như hộ gia đình, cửa hàng đồ uống, khu công nghiệp hoặc các cơ sở thu mua phế liệu. Chai PET, can HDPE hoặc nhựa cứng thường dễ thu gom hơn vì có giá trị tái chế cao hơn nhiều loại nhựa khác.

Những loại nhựa được phân loại sạch từ đầu thường dễ xử lý và tiết kiệm công làm sạch hơn. Ví dụ như chai nước suối hoặc can nhựa ít dính tạp chất thường giúp tiết kiệm công làm sạch và cho chất lượng hạt ổn định hơn. Ngược lại, những rác thải nhựa còn dầu mỡ, tem nhãn, dính thức ăn hoặc lẫn nhiều loại vật liệu khác nhau thường mất khá nhiều công xử lý hơn.

Bước 2: Phân loại theo chất liệu

Sau khi được tập kết, nhựa thường tiếp tục được phân loại theo từng nhóm vật liệu như PET, PP, HDPE hoặc một số loại nhựa khác. Mỗi loại nhựa sẽ cần mức nhiệt xử lý khác nhau nên khó tái chế chung trong cùng một dây chuyền.

Trong nhiều cơ sở tái chế hiện nay, quá trình phân loại có thể thực hiện thủ công hoặc kết hợp cùng hệ thống băng tải để tách riêng từng nhóm vật liệu. Những loại nhựa tương đối sạch và đồng đều thường cho chất lượng hạt nhựa tái sinh ổn định hơn sau khi xử lý.

Bước 3: Làm sạch và loại bỏ tạp chất

Sau khi phân loại, nhựa sẽ được đưa vào hệ thống rửa để loại bỏ bụi bẩn, nhãn chai hoặc dầu mỡ còn bám trên bề mặt. Công đoạn này ảnh hưởng khá lớn đến chất lượng hạt nhựa tái sinh vì nguyên liệu quá bẩn dễ tạo ra tạp chất đen hoặc mùi khó chịu khi nung chảy.

Các loại nhựa từ quán ăn hoặc đồ take-away thường tốn nhiều thời gian xử lý hơn do còn dính dầu mỡ và thức ăn. Một số dây chuyền còn dùng thêm bể tách nổi để loại bỏ bớt nhựa kém chất lượng trước khi chuyển sang bước tiếp theo.

Bước 4: Nghiền nhỏ nhựa thành mảnh vụn

Sau khi làm sạch, nhựa sẽ được đưa qua máy nghiền công nghiệp để cắt nhỏ thành từng mảnh flakes. Kích thước sau nghiền cần đồng đều để hệ thống sấy và máy đùn vận hành ổn định hơn. Nếu bị nghiền quá to hoặc không đều, quá trình nung chảy cũng dễ gặp lỗi hơn. Ở nhiều dây chuyền, hệ thống còn gắn thêm nam châm để hút bớt kim loại lẫn trong nguyên liệu nhằm hạn chế ảnh hưởng đến máy móc.

Bước 5: Sấy khô và nung chảy nhựa

Nhựa sau nghiền vẫn còn độ ẩm nhất định nên cần tiếp tục sấy trước khi đưa vào máy đùn. Nếu nguyên liệu còn ướt, hạt nhựa sau tạo thành dễ bị rỗ hoặc xuất hiện bọt khí. Với một số dòng nhựa như PET, độ ẩm ảnh hưởng khá rõ đến chất lượng thành phẩm.

Sau khi sấy, nhựa sẽ được nung chảy ở nhiệt độ phù hợp tùy theo từng loại vật liệu. Giai đoạn này cần kiểm soát nhiệt tương đối ổn định vì nhựa rất dễ cháy hoặc đổi màu nếu xử lý không đều. Các loại hạt nhựa tái sinh màu đen thường dễ sản xuất hơn nhựa trắng hoặc nhựa trong do khả năng che màu và che lỗi tốt hơn.

Bước 6: Tạo hạt nhựa tái sinh

Nhựa nóng chảy sau đó sẽ đi qua hệ thống máy đùn để tạo thành sợi trước khi cắt nhỏ thành hạt nhựa tái sinh. Một số dây chuyền sử dụng phương pháp cắt dải, số khác dùng cắt vòng nước để kích thước hạt đều hơn. Sau đó, hạt nhựa sẽ được làm nguội và chuyển sang công đoạn sàng lọc trước khi đóng bao.

Màu sắc và độ đồng đều của thành phẩm thường phụ thuộc khá nhiều vào độ sạch nguyên liệu đầu vào cũng như khả năng kiểm soát nhiệt trong quá trình xử lý.

Bước 7: Sàng lọc và đóng gói thành phẩm

Sau khi tạo hạt, nguyên liệu sẽ tiếp tục được sàng lọc để loại bỏ hạt lỗi hoặc tạp chất còn sót lại trước khi đóng bao. Một số cơ sở còn kiểm tra thêm màu sắc, độ chảy hoặc độ ổn định của hạt nhựa để hạn chế chênh lệch chất lượng giữa các lô sản xuất. Sau khi hoàn tất, hạt nhựa tái sinh sẽ được vận chuyển đến các nhà máy để tiếp tục sử dụng trong nhiều lĩnh vực.

Hạt nhựa tái sinh thường dùng để làm gì?

Hạt nhựa tái sinh sau xử lý hiện được sử dụng trong khá nhiều lĩnh vực sản xuất khác nhau. Có thể kể đến như:

• Bao bì và túi đóng gói: Nhiều loại hạt nhựa tái sinh hiện được dùng để sản xuất bao bì, túi nhựa hoặc một số sản phẩm đóng gói công nghiệp.
• Ly nhựa, hộp nhựa và đồ take-away: Một số sản phẩm như ly nhựa, hộp đựng thực phẩm hoặc khay nhựa vẫn có thể kết hợp nhựa tái sinh tùy theo yêu cầu sử dụng và chất lượng nguyên liệu.
• Pallet nhựa và khay nhựa: Đây là nhóm sản phẩm sử dụng khá phổ biến do không yêu cầu độ trong hoặc độ tinh khiết quá cao như bao bì thực phẩm.
• Ống nhựa và sản phẩm công nghiệp: Một số loại hạt nhựa tái sinh còn được dùng trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp tùy theo độ ổn định và chất lượng đầu ra.

Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng sử dụng hoàn toàn nhựa tái sinh. Một số lĩnh vực yêu cầu độ tinh khiết hoặc độ ổn định cao vẫn thường kết hợp thêm nhựa nguyên sinh trong quá trình sản xuất.

Yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng hạt nhựa tái sinh

Chất lượng hạt nhựa tái sinh phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu đầu vào cũng như công nghệ xử lý của từng dây chuyền. Những loại nhựa được phân loại sạch ngay từ đầu thường giúp quá trình nung chảy ổn định hơn và hạn chế tình trạng lẫn tạp chất trong thành phẩm.

Ngoài nguyên liệu, hệ thống lọc, nhiệt độ xử lý và khả năng vận hành máy móc cũng ảnh hưởng trực tiếp đến màu sắc, độ đồng đều và độ ổn định của hạt nhựa sau khi tạo thành. Các dây chuyền có khả năng kiểm soát nhiệt và lọc tốt thường cho chất lượng hạt nhựa ổn định hơn so với những cơ sở xử lý thủ công quy mô nhỏ.

Sau nhiều lần xử lý nhiệt, một số loại nhựa cũng có thể giảm độ bền hoặc thay đổi tính chất vật liệu nên không phải nguyên liệu nào cũng phù hợp để tái chế lặp lại quá nhiều lần.

Quy trình sản xuất nhựa tái chế đang được quan tâm nhiều hơn khi lượng rác thải nhựa phát sinh mỗi ngày vẫn tiếp tục tăng. Việc tận dụng lại nguồn nhựa sau sử dụng không chỉ giúp giảm áp lực cho môi trường mà còn tạo thêm nguyên liệu phục vụ cho nhiều lĩnh vực sản xuất khác nhau. Hunufa hiện cũng cung cấp nhiều sản phẩm ly nhựa, bao bì và giải pháp phù hợp cho các quán nước hoặc mô hình take-away.